Wywiad przeprowadzi??a Monika Onoszko, Producent Odzie??y 1/2007
Jaka powinna byÄ? definicja marketingu szeptanego? Czym jest a czym nie jest Word of Mouth?
Tak w skrócie, marketing szeptany to wywieranie wp??ywu na konsumentów poprzez identyfikacjÄ? i oddzia??ywanie na ??rodowiskowych liderów opinii i trendsetterów. WoM wykorzystuje potÄ?gÄ? sieci powiÄ?za?? i oddzia??ywa?? miÄ?dzyludzkich dla celów reklamy. Zgodnie ze s??owami Paula Marsdena z London School of Economics „(...)opinion-Ieading 10% of any target market determine what the other 90% think, buy and do(...)". Ta definicja chyba w pe??ni wyczerpuje zakres wszystkich dzia??a?? czystego WoM jakim zajmuje siÄ? prowadzona przeze mnie agencja Harder&Harder.
W jaki sposób dzia??a Word of Mouth?
WoM dzia??a na podstawie osobistego polecenia. Liderzy Opinii, czyli specjalnie wyselekcjonowane osoby biorÄ?ce udzia?? w kampanii marketingu szeptanego przekazujÄ? sobie informacje o marce z ust do ust. PodstawÄ? psychologicznÄ?, którÄ? wykorzystujemy w kampaniach jest tzw. efekt Hawthorne, który mówi, ??e je??li wyselekcjonowanej grupie ludzi powiemy, ??e sÄ? bardzo istotni dla marki, produktu lub idei i u??wiadomimy im, ??e sÄ? ekspertami, to zaanga??ujÄ? siÄ? w to bez wzglÄ?du na wynagrodzenie. Tak zresztÄ? w rzeczywisto??ci jest, sÄ? oni bardzo wa??ni dla marek niezale??nie od faktu ich uczestnictwa w kampanii WoM - to w??a??nie od Liderów Opinii zale??y w du??ej mierze sukces lub pora??ka marek. W marketingu szeptanym budujemy silnÄ? relacjÄ? z Konsumentem marki. Opieramy siÄ? na tym, ??e ci ludzie bÄ?dÄ? siÄ? czuli docenieni i wa??ni, a wówczas nie musimy im p??aciÄ?. Zak??adamy strony internetowe, na których mogÄ? siÄ? komunikowaÄ? z innymi Liderami biorÄ?cymi udzia?? w kampanii i dziÄ?ki temu wiedzÄ?, ??e sÄ? czÄ???ciÄ? jakiej?? wiÄ?kszej ca??o??ci. Mimo, i?? nie p??acimy Liderom Opinii wykorzystywanym w kampaniach, to model wspó??pracy z nimi zak??ada dystrybucjÄ? gad??etów, produktów, a przede wszystkim mo??liwo??ci bycia poinformowanym o pewnych ideach wcze??niej ni?? inni, bo w tych czasach tego typu informacja jest walutÄ? w wymianie towarzyskiej.
Czy mo??na wprowadziÄ? na rynek i wypromowaÄ? nowÄ? markÄ?, u??ywajÄ?c wy??Ä?cznie marketingu szeptanego, bez wsparcia innych mediów?
Tak, ale Harder&Harder traktuje marketing szeptany jako jeden z kana??ów komunikacji, znaczÄ?co wp??ywajÄ?cy na budowanie zaufania do produktu. Na podstawie moich do??wiadcze??, widzÄ? du??Ä? zmianÄ? w podej??ciu do tego typu reklamy. Obecnie WoM wpisywany jest do wielu kampanii reklamowych jako element marketing mix. WiÄ?kszo??Ä? kampanii WoM jest prowadzona w powiÄ?zaniu z pozosta??ymi dzia??aniami reklamowymi podejmowanymi dla marki. Oczywi??cie mo??na prowadziÄ? kampaniÄ? WoM bez wsparcia mediów zasiÄ?gowych, ale WoM nie jest efektywnym narzÄ?dziem budowania znajomo??ci produktu.
Jakie sÄ? ró??nice miÄ?dzy buzz marketing a marketingiem szeptanym?
Buzz marketing okre??la zawarto??Ä? przekazu, pozwala wykorzystaÄ? wiarygodno??Ä? mediów, dotrzeÄ? tanio do grupy docelowej i uczyniÄ? produkt wa??nym przedmiotem konwersacji Buzz marketing jest technikÄ? wywo??ywania szumu medialnego za pomocÄ? niewielkich ??rodków poprzez opracowanie atrakcyjnego przekazu. Marketing Szeptany jest za?? zaledwie jednym z kana??ów przekazywania informacji konsumentom, kana??em opierajÄ?cym siÄ? na osobistym poleceniu. WoM dzia??a na Liderach Opinii, Ewangelistach wykorzystujÄ?c ich zaanga??owanie, pozytywny stosunek do marki. Buzz marketing wykorzystuje wiele kana??ów komunikacji, zarówno plotkÄ? przekazywanÄ? osobi??cie czy wirusowÄ? kampaniÄ? reklamowÄ?, jak równie?? dzia??ania z zakresu amplifyingu internetowego, public relations lub marketingu partyzanckiego. Jednym s??owem buzz marketing jest pojÄ?ciem szerszym ni?? sam WoM.
WOM uwa??any jest za narzÄ?dzie nieprzewidywalne, którego nie mo??na skontrolowaÄ? - czy to prawda?
Nie do ko??ca. W przypadku czystego marketingu szeptanego, wyniki kampanii sÄ? jak najbardziej przewidywalne. PamiÄ?taÄ? nale??y jednak o jednej, bardzo wa??nej sprawie. Kampania WoM dzia??a pozytywnie tylko je??eli produkt jest dobry. Kilkukrotnie odmówi??em prowadzenia kampanii WoM dla produktów s??abej jako??ci. Konsumenci sÄ? najbardziej surowymi sÄ?dziami. Je??eli jednak produkt jest dobry i sam siÄ? broni, to zaryzykowa??bym stwierdzenie, i?? Marketing Szeptany jest najlepszÄ? mo??liwÄ? formÄ? jego reklamy. DziÄ?ki wykorzystywanym mechanizmom Inteligentnego Samplingu i Seedingu w??ród Liderów Opinii, informacja o jego zaletach rozejdzie siÄ? w bardzo szybkim tempie i nie ma tu ??adnego zagro??enia braku kontroli nad kampaniÄ?. Wspó??czynniki efektywno??ci i ROI kampanii prowadzonych tymi metodami sÄ? bardzo zadowalajÄ?ce.
Z jakich narzÄ?dzi korzysta WOM?
Po pierwsze WoM korzysta z bazy danych Liderów Opinii, Ewangelistów, Trendsetterów. Dobrze zrekrutowani i zmotywowani Liderzy to nie przedmiot, ale podmiot kampanii, najwa??niejsze narzÄ?dzie jakie mamy. DrugÄ? wa??nÄ? rzeczÄ? jest jako??Ä? i sposób przekazu jaki stosujemy w pracy z wyselekcjonowanÄ? grupÄ? - dla nas ka??da z osób biorÄ?cych udzia?? w kampanii jest osobnym ??wiatem, kontakt jest bardzo spersonalizowany i pozwalajÄ?cy poczuÄ? Konsumentowi wa??nÄ? rolÄ? jakÄ? spe??nia biorÄ?c udzia?? w kampanii. Je??li za?? chodzi o samÄ? realizacjÄ? podstawowego modelu kampanii WoM to jest nim Inteligentny Sampling oraz Seeding produktów.
Powa??ne wÄ?tpliwo??ci wzbudzajÄ? rezultaty WOM? Mo??na zbadaÄ? skuteczno??Ä? poczty pantoflowej?
PamiÄ?tajmy, ??e kampanie WoM nie sÄ? narzÄ?dziem budowania ogromnego zasiÄ?gu, jednak relacje budowane za jego pomocÄ? sÄ? znacznie silniejsze ni?? w przypadku klasycznych kampanii reklamowych. Marketing Szeptany nie dzia??a te?? tak szybko jak inne metody reklamy. Je??li chodzi za?? o pomiar skuteczno??ci: na obecnÄ? chwilÄ?, jest wykorzystywanych kilka wska??ników, które okre??lajÄ? zasiÄ?g i skuteczno??Ä? kampanii WoM. Jednym z nich jest wspó??czynnik net-promoter liczony na podstawie znanego z bada?? satysfakcji pytania o prawdopodobie??stwo polecenia produktu innym osobom. W tej chwili, wspólnie z naszym partnerem MillwardBrown SMG/KRC opracowujemy nowatorskie narzÄ?dzie badawcze, które pozwoli na mierzenie zasiÄ?gu i wp??ywu jaki niesie wykorzystanie WoM. Prace nad projektem trwajÄ?, efekt mo??e byÄ? piorunujÄ?cy.
Jakie bran??e najczÄ???ciej wykorzystujÄ? marketing szeptany?
Na tÄ? chwilÄ?, najwiÄ?cej projektów realizujemy w bran??y kosmetycznej. Kosmetyki sÄ? czÄ?stym i chÄ?tnie podejmowanym tematem rozmów w??ród kobiet. Sporo projektów przychodzi do nas równie?? z bran??y spo??ywczej. WoM ??wietnie sprawdza siÄ? w przypadku produktów przeznaczonych dla segmentu matek z dzieÄ?mi. DziwnÄ? sprawÄ? jest natomiast kompletny brak odzewu z bran??y odzie??owej, którÄ? pierwotnie uznawali??my za najlepiej rokujÄ?cÄ? dla naszych dzia??a??.
Marketing szeptany...jest etyczny? To polecenie przez znajomego mi jakiego?? produktu - ale on nie robi tego przecie?? bezinteresownie. To tacy zawodowi przyjaciele.
UmiejÄ?tnie prowadzona kampania Marketingu Szeptanego jest jak najbardziej etyczna. Harder&Harder nale??y do WOMMA - ??wiatowej organizacji skupiajÄ?cej agencje i Klientów wykorzystujÄ?cych Marketing Szeptany, przestrzegamy równie?? bran??owego kodeksu Etyki WOMMA Ethics Code. Liderzy Opinii biorÄ?cy udzia?? w naszych kampaniach wraz z poleceniem proszeni sÄ? o przekazywanie informacji, ??e uczestniczÄ? w kampanii promujÄ?cej produkt. W zale??no??ci od badania, od 85 do 96% osób potwierdza, ??e ulega namowom znajomych przy wyborze marek czy okre??lonych produktów. To samo badanie okre??la równie?? to, jak wiele osób ulega namowom znajomych, je??li wiedzÄ?, ??e ich znajomy jest zwiÄ?zany z danÄ? markÄ? i jÄ? promuje. Ta liczba wynosi 76 %, co utwierdza nas w przekonaniu, ??e filtr spo??eczny jakim jest polecenia znanej nam osoby jest bardzo wysoki. Wychodzimy z za??o??enia, ??e znajomy nas nie oszuka, ??e bÄ?dzie znacznie bardziej lojalny wobec nas ni?? wobec producenta produktu, choÄ?by by?? z nim bardzo zwiÄ?zany.
Jak przewidzieÄ?, ??e pomys?? na kampanie marketingu szeptanego zadzia??a?
WykorzystujÄ?c sprawdzone schematy kampanii WoM mamy du??Ä? dozÄ? pewno??ci, i?? kampania zadzia??a. Ogromna wiÄ?kszo??Ä? projektowanych i prowadzonych przeze mnie kampanii odnios??a du??y sukces i Klienci wracajÄ? po wiÄ?cej. ProjektujÄ?c kampaniÄ? bierzemy pod uwagÄ? wiele czynników, które mogÄ? mieÄ? wp??yw na jej skuteczno??Ä?.
Czy zwracajÄ? siÄ? do Was firmy, które chcÄ? uruchomiÄ? negatywnÄ? kampaniÄ? wymierzonÄ? w konkurentów?
Tak, zwracajÄ? siÄ?, nic wiÄ?cej nie powiem :)
Znajomi czÄ?sto wymieniajÄ? siÄ? uwagami na temat produktów. Czy to oznacza, ??e dzia??a mechanizm marketingu szeptanego?
Tak, to dok??adnie to oznacza. Ka??dy z nas ma przecie?? w swoim towarzystwie osobÄ?, do której zwraca siÄ? z pro??bÄ? o radÄ? w zakresie wyboru samochodu, komputera czy innych produktów. Ka??demu z nas zdarza siÄ? poleciÄ? dobry lub odradziÄ? z??y produkt znajomemu, komu?? z rodziny. Marketing szeptany wykorzystuje te w??a??nie ??cie??ki polecania oraz osoby majÄ?ce wp??yw na nasze decyzje. My za pomocÄ? kampanii WoM tylko aktywujemy te osoby i wzmacniamy ten wp??yw.
Ostatnie badania pokaza??y, ??e rozmowy o produktach dziennie poch??aniajÄ? ponad 14 procent naszych wypowiedzi. Dlaczego to taki popularny temat?
Poniewa?? produkty sÄ? bardzo wa??nÄ? czÄ???ciÄ? naszego ??ycia. W zasadzie wszystkie przedmioty materialne, których u??ywamy w codziennym ??yciu sÄ? produktami, które kiedy?? zosta??y kupione. Równocze??nie ilo??Ä? marek i rodzajów produktów dostÄ?pnych na rynku jest tak du??a, i?? wymaga ciÄ?g??ego podejmowania decyzji co do tego którÄ? z nich wybraÄ?. Dlatego te?? rozmawiamy o produktach, markach, polecamy je sobie lub odradzamy nawzajem. Du??y wp??yw ma równie?? ilo??Ä? komunikatów reklamowych, którymi jeste??my atakowani oraz zmniejszenie zaufania do reklamy. Wraz ze spadkiem wiary w reklamÄ? bardziej wierzymy osobom podobnym do siebie.
Najciekawsza kampania marketingu szeptanego o jakiej Pan s??ysza???
Najciekawsza by??a chyba kampania perfum Britney Spears. Wykorzystywa??a wszystkie ??wiÄ?te mechanizmy nowoczesnego marketingu. Kampania skierowana by??a do fanek piosenkarki. DziewczÄ?ta najpierw klika??y na banery reklamowe umieszczone w Internecie, gdzie zbierane by??y numery telefonów fanek. NastÄ?pnie Britney „dzwoni??a" do wyselekcjonowanej grupy 30.000 odbiorców i w zaufaniu poinformowa??a o nowym zapachu, który zamierza wypu??ciÄ? na rynek. Dziewczyny, które otrzyma??y informacjÄ?, nie do??Ä?, ze poczu??y siÄ? wyró??nione tym „telefonem od Britney" to poinformowa??y o tym fakcie swoje kole??anki - si??a ra??enia bardzo du??a. Kolejnym krokiem by??a emisja reklamy telewizyjnej, po której fanki otrzyma??y SMS-owÄ? informacjÄ? od piosenkarki. Tre??Ä? przekazu dotyczy??a przystojnego ch??opaka grajÄ?cego reklamie. Kampania okaza??a siÄ? du??ym sukcesem. Komunikat dotar?? do 300.000 odbiorców. Perfumy zosta??y sprzedane na ??Ä?cznÄ? sumÄ? 36 mln dolarów, stajÄ?c siÄ? jednocze??nie zapachem roku 2004.
Przyk??ad kampanii Britney pokazuje, i?? marketing szeptany mo??e byÄ? bardzo mocnym wsparciem dla tradycyjnych form reklamy ATLowej. Co wiÄ?cej, pozyskana grupa wiernych odbiorców przekazu - stworzenie wra??enia docenienia i wyró??nienia - mo??e zaprocentowaÄ? w przysz??o??ci.
Jak zachÄ?ci??by Pan marketerów do czÄ?stszego wykorzystania marketingu szeptanego w swoich kampaniach?
W tej chwili zainteresowanie WoM jest tak du??e, ??e mogÄ? poradziÄ? tylko jedno. Je??eli nie wykorzystujecie jeszcze mechanizmów WoM, to zacznijcie to robiÄ?, nie dajcie siÄ? wyprzedziÄ? konkurencji.
DziÄ?kujÄ? za rozmowÄ?.
Monika Onoszko